WODA PITNA OTRZYMYWANA
PRZEZ  ODSALANIE WODY MORSKIEJ

Świeża woda - prosto z morza

Już od kilkudziesięciu lat w krajach Bliskiego Wschodu i na Karaibach wodę pitną otrzymuje się metodą odsalania wody morskiej. W Stanach Zjednoczonych natomiast działa zaledwie kilka dużych instalacji odsalających-największa w Tampa na Florydzie. Dwukrotnie wydajniejszy zakład powstaje obecnie w Carlsbad w Kalifornii, a wkrótce może się pojawić wiele nowych, ponieważ coraz więcej ludzi przeprowadza się na wybrzeże, gdzie zasoby wód gruntowych są skąpe. „Samej tylko Kalifornii planuje się budowę niemal 20 zakładów odsalania wody morskiej” – informuje Tom Pankratz, ekspert z Houston. Rozważa się także ulokowanie podobnych instalacji w Teksasie oraz Georgii oraz zwiększenie ich liczby na Florydzie. Litr wody morskiej zawiera przeciętnie 35,1 g składników stałych, z czego 99 % to różne sole. WHO przyjmuje, że woda nadaje się do celów spożywczych, jeżeli ich zawartość nie przekracza 0,5 g/l. Można je zredukować do odpowiedniego poziomu wieloma metodami, ale w praktyce dominują dwie: wielostopniowa destylacja rzutowa i odwrotna osmoza. Uzyskuje się za ich pomocą około 88 % odsolonej wody na świecie. Do wielostopniowej destylacji jest potrzebna gorąca para, produkt uboczny powstający w elektrowniach na paliwa kopalne. Dlatego „prawie wszystkim elektrowniom na Bliskim Wschodzie towarzyszą instalacje do odsalania wody metodą wielostopniowej destylacji rzutowej”- wyjaśnia Pankratz. Zakłady wykorzystujące odwrotną osmozę są tańsze w budowie, ale droższe w eksploatacji, i nie były konkurencyjne aż do lat dziewięćdziesiątych, kiedy opracowano błony filtracyjne o większej wydajności i trwałości. Również udoskonalenie filtrów wstępnych usuwających drobiny unoszące się w wodzie przyczyniło się do wydłużenia czasu przydatności błon. Koncern General Electric, główny wykonawca zakładów odsalania i producent błon promuje obecnie instalacje hybrydowe, które łączą zalety obydwu technologii. Pozwala to „ograniczyć zużycie energii, a jednocześnie wytwarzać wodę lepszej jakości” – tłumaczy Ralph Elton z filii GE w Trevose w Pensylwanii, odpowiedzialny za przedsięwzięcia realizowane przez firmę w obu Amerykach. Niektórzy ekolodzy protestują przeciwko budowie zakładów odsalania wody, twierdząc, że systemy poboru wody morskiej zabijają wiele żyjących w niej organizmów, a zrzuty solanki niszczą lokalny ekosystem. Pankratz wyjaśnia, że zapobiega się temu już na etapie projektowania, w przeciwnym razie ryby zatykałyby instalacje, a wzrost zasolenia komplikował i podrażał proces oczyszczania.

WIELOSTOPNIOWA DESTYLACJA RZUTOWA Chłodna zasolona woda ogrzewa się, przepływając przez ciąg kolumn destylacyjnych. W grzejniku jest przegrzewana pod zwiększonym ciśnieniem. Roztwór, przepływając do otwartej kolumny, w której panuje nieco niższe ciśnienie, zaczyna wrzeć. Para (czysta woda) skrapla się na chłodnicy w górnej części kolumny i trafia do odbieralnika. W sąsiedniej kolumnie ciśnienie znów nieco spada i cały proces się powtarza. Podobnie jest w następnych kolumnach.

ODWROTNA OSMOZA Słona woda jest pod ciśnieniem wtłaczana w rurę (kolektor) wyłożoną specjalną błoną, która przepuszcza cząsteczki wody, ale nie pozwala na przechodzenie cząsteczek soli. Woda przedostaje się przez błonę i zbiera przy ścianie kolektora, skąd jest przetłaczana do zbiornika. Solanka o zwiększonym stężeniu jest odprowadzana na zewnątrz.

WIĘCEJ O MORSKIEJ WODZIE

SOLE W WODZIE: Chlorek sodu to aż 86 % wszystkich składników stałych rozpuszczonych w wodzie morskiej. Zawartość siarczanu magnezu wynosi 11 %, a węglanu wapnia i bromku potasu po 1 %. POZIOM W OCEANACH: średnie zasolenie wody morskiej znacznie różni się w poszczególnych akwenach: w Oceanie Spokojnym wynosi 33,3 g/l, w Morzu Śródziemnym 40,6 g/l, a w Zatoce Perskiej 48 g/l.

SMAK: aby woda nadawała się do picia, zawartość rozpuszczonych w niej soli nie może przekraczać 0,5 g/l. Większość ludzi wyczuwa nieprzyjemny smak, gdy zawartość soli zbliża się do poziomu 1 g/l. Z kolei smak wody o zbyt małej zawartości soli jest określany jako nijaki lub mdły.
LITRY: Jak wynika z danych Global Water Intelligence, dziennie na świecie odsala się prawie 29 mld l wody, w tym 21 mld l w około 1700 zakładach na Bliskim Wschodzie.
IRAK: Armia Stanów Zjednoczonych dysponuje kilkoma tysiącami kontenerowych stacji odsalania wody działających na zasadzie odwrotnej osmozy, każda o dobowej wydajności około 11 tyś. l. Niektóre są przystosowane do zrzucania na spadochronie, co armia regularnie wykorzystywała w Iraku.